Kabaret to nie tylko aktorskie gestykulacje, ale przede wszystkim słowa – a raczej gra słów. Tego niestety zabrakło w ”Kabarecie linoskoczka”, który zaprezentowało nam Polskie Towarzystwo Teatralne w Szwecji. Sztokholmska publiczność śmiała się tylko wtedy,Czytaj dalej
Kategori: Recenzje
Szwedzkie zapiski
To cenny dokument. I unikalny. Bogato ilustrowany jest niezwykłym świadectwem młodego wówczas Polaka, który zaraz po zakończeniu wojny trafił do Szwecji. „Wspomnienia i zeszyty szwedzkie” Aleksandra Kaszuby opisują wydarzenia, które miały miejsce 65 lat temu.Czytaj dalej
Talent widzenia
Istnieją poeci, którym można odebrać wszystko. Spróbujcie Poświatowskiej odebrać miłość. To obsesje tworzą poetów – tak pisał kiedyś o poezji Haliny Poświatowskiej Jerzy Kwiatkowski. Przypomniały mi się te słowa, gdy wziąłem do ręki debiutancki tomikCzytaj dalej
Tam, gdzie przeszłość spotyka się z przyszłością
W ostatnich dziesięcioleciach w utworach literackich, filmach i grach komputerowych pojawiają się często motywy wojenne, a wśród nich także okultyzm III Rzeszy, jej astrologia i neopogańska mitologia z bogato rozbudowanym systemem znaków, symboli i zachowań.Czytaj dalej
Jubileuszowy Festiwal
30-ty z kolei, zatem jubileuszowy, festiwal im. Wandy Rutkiewicz, nie zaimponował specjalnie uroczystą aurą, należną jubilatowi. Zwyczajowy, skromny lecz drukowany i ilustrowany program zastąpiono (już kilka lat wcześniej) wydrukiem z komputera na 1 stronę A4,Czytaj dalej
Porządkowanie Johnssona
Drugie, rozszerzone i uaktualnione wydanie ”Historii Polski” Petera Johnssona robi na pierwszy rzut oka imponujące wrażenie. Takie samo musiało zresztą sprawiać i pierwsze, wcześniejsze o zaledwie cztery lata. Autor, szwedzki dziennikarz, wieloletni korespondent pism codziennychCzytaj dalej
ANNA WINNER: Martin, syn Ryszarda Antoniusa
Marcin Antoniszczak, a raczej Martin Antonius (bo tak podpisuje swoje prace) wielokrotnie wystawiał swoje malarstwo w Galerii Lyktan w Skogås, podmiejskiej części Sztokholmu. Zapamiętałam go z tego okresu jako siedzącego na inwalidzkim wózku drobnego chłopakaCzytaj dalej
ZYGMUNT BARCZYK: Fragment większej całości Szmilichowskiego
Lubię czytać Andrzeja Szmilichowskiego. Jego nasłuch świata, to jak penetruje to co nieoczywiste, jest mi bliskie. Podziwiam go za to, że z intelektualnym samozaparciem drąży glebę znaczeń, czujny przy tym by nie dać się złapaćCzytaj dalej
Kinoteka 2023
Tegoroczna miniwersja Kinoteki (2-8 października) ogarnęła w Sztokholmie trzy filmy pokazywane niemal gratisowo w Haninge Kulturhus oraz w kinie Klara w Kulturhuset (Sergel Torg). Spuśćmy zasłonę dobrej pamięci na ”Podwójne życie Weroniki” (1991), pierwszy filmCzytaj dalej
ZAPISKI KRYTYCZNE: Tragiczne rocznice
Jest coś złowróżbnego w równych rocznicach. Telewizja szwedzka pokazała niedawno dokument o tragicznie zakończonym zamachu terrorystycznym wymierzonym w sportowcom izraelskich na igrzyskach olimpijskich w Monachium 1972. Nieco później zaczęliśmy oglądać fikcyjny serial o nieco karkołomnymCzytaj dalej
ZAPISKI KRYTYCZNE: Kobiety reżyserują
Jak ugryźć tegoroczną nagrodę Złotej Palmy w Cannes? Szósty pełnometrażowy film Justine Trier, ale pierwszy pokazywany w Szwecji, jest z pozoru konwencjonalnym dramatem sądowym. W tym gatunku nietrudno o utrzymanie napięcia na wysokim poziomie. MożeCzytaj dalej
ZAPISKI KRYTYCZNE: Spojrzenie wstecz na eugenikę
Bodaj żaden szwedzki film nie oddał w dramatycznej formie problematyki zawartej np. w głośnej książce Macieja Zaremby ”Higieniści”. Tę samą tendencję w praktycznym zastosowaniu eugeniki widać w latach 1930. w sąsiedniej Danii. Nowy film Malou Reymann ukazuje losyCzytaj dalej
Fragment większej całości
Najnowsza książka Andrzeja Szmilichowskiego Fragment większej całości ma oryginalną formę. Jest utkana ze wspomnień, okruchów autobiografii, snów, wierszy, przeżyć wizyjnych, doświadczeń w pracy jasnowidza. To niejasne i grząskie podłoże dostarcza autorowi tematów do rozmowy zCzytaj dalej
Zatrzymać choć na chwilę. Refleksje po przeczytaniu wierszy Jolanty Szutkiewicz
Czasie, przemijasz tak szybko – skarży się Jolanta Szutkiewicz w swoim tomiku wydanym po szwedzku. Trzymam w ręku ten zbiór wierszy pięknie wydany przez Wydawnictwo Polonica. Już sama okładka zachęca do czytania. Dwa światy, dzieńCzytaj dalej
Książka odważna, dla odważnego czytelnika
Czytam ten tomik wierszy i budzą się we mnie uczucia. Bo chociaż niby są hermetycznie zamknięte, to jednak każde słowo coś znaczy. To poezja dorosłego człowieka. „Sentymenty” to nowy tom wierszy sztokholmskiego autora, Teddego Trelli.Czytaj dalej
Między ironią a sarkazmem
Najpierw próbował opisać siebie i swój świat, później odpowiadał na pytania dlaczego jest tym, kim jest. Potem przyszła kolej na znalezienie swojego nowego miejsca: w życiu, w toczącej się wokół nas historii. Eva Ekselius poCzytaj dalej
Między poezją a rzeczywistością
Czy to tylko sprawa wieku autorów, czy może nowej perspektywy z jakie patrzymy na nasze życie? Z dystansu, z dojrzałością, z melancholią…? A może to tylko potrzeba ”ułożenia” przeszłości dla samego siebie? Książki autobiograficzne iCzytaj dalej
ZAPISKI KRYTYCZNE. Blåbärskriget
Autentyczne wydarzenia sprzed paru lat zainspirowały szwedzką, nieco absurdalną komedię Blabärskriget (Wojna jagodowa, reż. Lars Göran Pettersson), której premiera w Sztokholmie i ponad 40 innych miastach, miała miejsce w 2007 roku Głośna historia nieuczciwego hurtownikaCzytaj dalej
Villqist a`la Ilke
Kim jest Ingmar Villqist? Naprawdę nazwy się Jarosław Świerszcz i jest dzisiaj jednym z najbardziej popularnych polskich dramatopisarzy. Urodził się w 1960 roku w Chorzowie. Jest historykiem sztuki, wykładowcą warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych i założycielCzytaj dalej
Poruszająca dojrzałość
Znam jedynie, niestety, trzy książki Michała Moszkowicza: Lithium, Lokator, Kadysz. Każdą z nich można zakwalifikować inaczej, chociaż mają one cechy wspólne. To przede wszystkim warsztat, budowanie dramaturgii i nastroju oraz wielka szczerość w sferze intymnej.Czytaj dalej
Kariera hochsztaplera
Zaglądam do indeksu nazwisk w mojej książce ”Szwedzkie profile” i nie znajduję Ebbe Carlssona (1947-1992). Czemu należy to przypisać? Nie był co prawda dyplomatą ani tym bardziej mediatorem, trudno też nazwać go zdrajcą, bo nieCzytaj dalej
Podwójny portret pokolenia
W 2008 roku ukazały się w Polsce dwa opasłe tomy poświęcone pomarcowym emigrantom z PRL-u. Znana dziennikarka Teresa Torańska przeprowadziła w książce ”Jesteśmy” wywiady z 36 osobami, które poczynając od 1968 opuściły Polskę z jednokierunkowymCzytaj dalej
Fascynacje
W książce „1000 Places To See Before You Die” (Patricia Schultz) wymienionych jest kilka miejsc w Szwecji: Visby, Göta Kanal, Icehotel w Jukkasjärvi, zamek Gripsholm w Mariefred, pałac Drottningholm, gospoda/restauracja w pałacu w Ulriksdal, GrandCzytaj dalej
Dlaczego trzeba pisać wiersze
Gdy szuka się odpowiedzi, dlaczego ludzie piszą wiersze, to znajduje się różne tłumaczenia: od prostych i banalnych aż po filozoficzno-metafizyczne. Jedni twierdzą, że to ”wentyl bezpieczeństwa” , czasem krzyk rozpaczy, a czasem chęć podzielenia sięCzytaj dalej
Kuklarz bis
Matka Boska i napis Fiat kojarzą się dziwnie. A przecież… Fiat to słowa zawierzenia Bogu. Słowo Fiat nie oznacza tylko marki samochodu. Oznacza zawierzenie Bogu przez Maryję: FIAT = TAK DLA BOGA. Czy Zbigniew KuklarzCzytaj dalej
Tatrzańska seria kryminalna
Niesłychane odkrycie!? Rezultat poszukiwań komisarza Wiktora Forsta w Dolinie Jarząbczej, rzucający nowy snop światła na zbrodnię sprzed lat? Wszystko to w powieści kryminalnej Remigiusza Mroza “Przepaść”, 7-mej i być może ostatniej pozycji tatrzańskiego cyklu, którejCzytaj dalej
Bajki na opak, bajki na przekór
Te z pozoru zabawne i ironiczne wierszowane bajki zawierają głęboką mądrość i, niekiedy, gorzką prawdę. To nie są bajki ”na dobranoc”, raczej na ”dzień dobry”. Krytycy pisali, że jest w nich humor godny pióra KonstantegoCzytaj dalej
Sztuka pisania o sztuce
Lubiących sensacje i plotki z pewnością zainteresuje pierwszy rozdział tej książki. Były dyrektor Instytutu Polskiego w Sztokholmie pisze historię tego budynku, ujawnia szczegóły działalności programowej i, oczywiście, nie szczędzi złośliwości pod adresem swoich następców. AleCzytaj dalej
Historia, plotki, agenci
W książce roi się od agentów i plotek, co z jednej strony zapewne budzi ekscytację wielu czytelników, ale z drugiej – w jakimś stopniu – podważa historyczną i obiektywną ocenę instytucji, której publikacja dotyczy. ACzytaj dalej
Gramatyka dydaktyczna języka polskiego dla Szwedów
Kilka tygodni temu ukazała się na Uniwersytecie w Uppsali książka Polsk grammatik (Gramatyka języka polskiego) w opracowaniu M. Anny Packalén Parkman i Magdaleny Slyk. Obydwie autorki mają długie doświadczenie w nauczaniu języka polskiego jako obcegoCzytaj dalej
Bajki Neugera po szwedzku
Kilka dni temu, w końcu kwietnia, miała miejsce w Sztokholmie premiera książki ”Amsagor” Leonarda Neugera w tłumaczeniu Jurka Hirschberg. Książka w oryginale ”Wirtualne bajki dla dorosłych dzieci” ukazała się w 2018 roku w krakowskim wydawnictwieCzytaj dalej
Różowiutka i eurosieroty. Twórczość dla dzieci Elżbiety Ścibor-Achenbach
Elżbieta Ścibor-Achenbach od wielu lat mieszka w Sztokholmie, gdzie znana jest przede wszystkim jako poetka. Jest autorką kilku tomików wierszy, m.in. Nić życia; Ścieżki życia; Wir życia; Lutnia zdarzeń; Strumień zdarzeń; Kolory wspomnień, w którychCzytaj dalej
Historia, plotki i agenci
W książce roi się od agentów i plotek, co z jednej strony zapewne budzi ekscytację wielu czytelników, ale z drugiej – w jakimś stopniu – podważa historyczny i obiektywny obraz instytucji, której publikacja dotyczy. ACzytaj dalej
Rodeo dysydenta
Będzie mi trudno w kluczu osobistym omówić let alone zrecenzować wspomnienia Karola Modzelewskiego, mimo, że znałem go przelotnie ze studiów na historii UW a nawet mieliśmy chyba jakieś wspólne zajęcia, choć studiowałem rok wyżej. TymCzytaj dalej
Harakiri w Lund
Strach pisać recenzję z tej książki. Gdy będzie ona krytyczna, to autor nie zostawi na mnie suchej nitki. Jerzy Marciniak, mieszkający w Lund nie przebiera bowiem w słowach – gdy coś jest nie po jegoCzytaj dalej
Tomik osobisty
Wspomnienia, fascynacje, refleksje i sporo nostalgii – wszystko to w najnowszym tomiku Jolanty Szutkiewicz, sztokholmskiej autorki tomiku ”Tiden du går så fort”. To już drugi tomik tejże autorki znanej może bardziej z innych książek, m.in.Czytaj dalej
ZAPISKI KRYTYCZNE: Szwecja – Ziemia Obiecana?
Awizowane przez nowy szwedzki centroprawicowy rząd zmiany w polityce migracyjnej i integracyjnej opóźniają się. A nowe filmy szwedzkie ukazują nasz kraj w starej optyce. Migranci widzą w Szwecji ziemię obiecaną i raj na ziemi. DużaCzytaj dalej
Bez sensacji. Med en blick över axeln
Dziwna historia, dziwna książka. Skomplikowane czasy i losy ludzi powiązane z tragicznymi wydarzeniami drugiej wojny światowej, a także powojenne rozterki i próby układania sobie życia od początku, są motywem książki Daniela Waluszewskiego „Med en blickCzytaj dalej
Witold Gombrowicz w tłumaczeniach Andersa Bodegårda
Ostatnio ukazała się w Krakowie książka Ewy Daty-Bukowskiej i Piotra de Bończy Bukowskiego Gombrowicz Andersa Bodegårda. Analizy przekładozna-wcze. Pozycja ta należy do prac z dziedziny badań nad tłumaczeniami z języka polskiego na język szwedzki. WCzytaj dalej
ZAPISKI KRYTYCZNE: Chaos
Nadal niechętnie oglądam seriale. Wyjątek robię najchętniej dla najkrótszych, 3-6 odcinków. Mniej chętnie dla nieco dłuższych (do 13 odcinków). A już absolutne wyjątki to seriale-tasiemce. Rekordziści wśród tych które pracowicie zaliczyłem w całości, to KoronaCzytaj dalej
ZAPISKI KRYTYCZNE: Cień Dżugaszwili?
Rzadko oglądamy w Szwecji filmy gruzińskie. Aktualny tytuł jest z paru względów interesujący. Jego protagoniści dowodzą, że zarówno niebo jak piekło są jednako wybrukowane dobrymi chęciami. Bo spójrzmy: Gruzinka, pracująca w Nowym Jorku, śle mężowiCzytaj dalej
Dzierżoniów
Dzierżoniów to już niemal pojęcie. Natalia Aleksiun mówi w wywiadzie (Biuletyn IPN nr. 11/2005, s.13-14): ”Dzierżoniów jest rzeczywiście wyjątkowy, bo to jest ta jedyna miejscowość w powojennej Polsce, gdzie przed 1948 r. mieszka na tyleCzytaj dalej
Historia wspólna, a jakże różna
Nie czytałem wielotomowej historii Szwecji pióra Hermana Lindqvista, choć mogłem niektóre jego interpretacje poznać z programów telewizyjnych, gdy argumentował w podobny sposób. Nawet nie wiem czy i kiedy niektóre z tych licznych tomów zostały udostępnioneCzytaj dalej
„Opowieści sztokholmskie” Dany Platter
W październiku tego roku Dana Platter – polska pisarka, poetka i autorka sztuk teatralnych mieszkająca na stałe w Szwecji od roku 1983 – zaprezentowała na Międzynarodowych Targach Książki w Krakowie swój najnowszy utwór pisany proząCzytaj dalej
Przed nami czas przyszły niedokonany
Każdy z nas przechodzi przez różne etapy życia. Nie wszyscy przez takie same, niekiedy któryś z etapów tak silnie nas determinuje, że ma wpływ na kolejny. Ale jakby przyjąć jakąś uniwersalną kolej życia, to najpierwCzytaj dalej